مالیات بر عایدی سرمایه ابزاری برای تحقق عدالت مالیاتی

به گزارش راهبرد معاصر جواد اسکندری، امروز در همایش واکاوی مالیات بر ارزش افزوده در دانشگاه اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی اظهار داشت: مسأله این است که در کشور ما چیزی به نام مالیات بر عایدی سرمایه وجود ندارد و این مسأله آثار سوء اقتصادی در کشور در پی داشته است.

وی همچنین گفت: در ایران هزینه فرصت سرمایه‌گذاری در اقتصاد و همچنین هزینه فرصت نیروی کار بسیار بالاست اگر یک فعال اقتصادی بخواهد در تولید سرمایه‌گذاری کند انواع عوارض و مالیات برای او وضع می‌کنند اما اگر به جای تولید بخواهد در سکه، طلا، ارز و یا زمین و ملک سرمایه‌گذاری کند ریسک آن پایین و بازدهی این سرمایه‌گذاری بالاست و همه این‌ها هزینه فرصت سرمایه‌گذاری در تولید به شمار می‌رود.

کارشناس مرکز پژوهش‌‌های مجلس شورای اسلامی همچنین اضافه کرد: در نیروی کار هم هزینه فرصت بالاست نیروی انسانی که وارد یک شرکت و یا کارخانه می‌شود و کار می‌کند مالیات بر حقوق و دستمزد می‌پردازد اما اگر همین نیروی انسانی وارد دلالی و سوداگری شود هیچ مالیاتی نمی‌پردازد و این بی‌عدالتی به خاطر فقدان پایه مالیات بر عایدی سرمایه اتفاق می‌افتد.

وی گفت: متأسفانه در فضای غیرعادلانه مالیاتی هستیم نیروی کار مرتب مالیات خود به دولت را می‌پردازد اما کسانی که در خرید و فروش سرمایه مشارکت دارند و از آن عایدی به دست می‌آورند مالیاتی نمی‌دهند و این عین بی‌عدالتی به شمار می‌رود. وقتی هزینه فرصت سرمایه‌گذاری بالا رود اشتغال و تولید هم از بین می‌رود، همچنین نرخ بهره به واسطه نرخ بازدهی بالا افزایش می‌یابد.

به گفته اسکندری در شرایط کنونی عمده تسهیلات بانکی به جای اینکه به تولید و سرمایه‌گذاری هدایت شود به سمت حوزه دلالی و سوداگری می‌رود و این به خاطر این است که مالیات بر سوداگری گرفته نمی‌شود بنابراین دلیل اینکه می‌خواهیم مالیات بر عایدی سرمایه طراحی شود به خاطر افزایش هزینه و ریسک سوداگران و دلالان در بخش غیردولتی است و باید بازدهی سرمایه‌گذاری غیرمولد کاهش یابد و برعکس بازدهی بخش مولد و تولیدی افزایش یابد بنابراین راهی جزء مالیات بر عایدی سرمایه نداریم.

کارشناس مرکز پژوهش‌‌های مجلس شورای اسلامی با بیان این سوال که چگونه می‌توان عدالت مالیاتی را برقرار کرد گفت: نحوه اجرای مالیات بر ارزش افزوده نیازمند سخت‌افزار و نرم‌افزار است یکی از نقاطی که باید در طراحی مالیات بر عایدی سرمایه باید در نظر داشته باشیم فضای اقتصاد سیاسی است.

به گفته وی در طرح مالیات بر عایدی سرمایه، مالیات بر سهام را هم قبول نکردند و حتی پیشنهاد کردیم یک درصد از عایدی سهام را به عنوان بگنجانید که از 5 سال آینده اجرا شود اما کمیسیون اقتصادی به آن رأی نداد و گفته شد شرکت‌های بورسی مالیات بر درآمد می‌پردازند.

کارشناس مرکز پژوهش‌‌های مجلس شورای اسلامی گفت: در زمینه ملک و ساختمان مسکونی در طرح مالیات بر عایدی خانوار با میانگین 4 نفر را در نظر گرفته‌اند و گفته شد اگر یک خانوار برای هر یک از اعضاء یک مسکن هم داشته باشد مالیات بر عایدی به آن اختصاص نیابد و از مسکن پنجم به بعد مشمول مالیات بر عایدی سرمایه شود.

وی در مورد میزان طلای خانوار هم گفت:‌ در طرح مالیات بر عایدی گفته شد به ازای هر عضو خانوار 200 گرم طلا به عنوان مصرفی معاف از مالیات می‌شود و مازاد بر آن مشمول مالیات بر عایدی سرمایه خواهد شد.

کارشناس مرکز پژوهش‌‌های مجلس شورای اسلامی این را هم گفت: در طرح مالیات بر عایدی 95 درصد مردم جامعه را شامل نمی‌شود و فقط 5 درصد افراد متمول و ثروتمند جامعه را در بر خواهد گرفت کسانی که چندین ملک و چندین کیلو طلا دارند مشمول مالیات بر عایدی سرمایه بشوند.